Kwiaciarka

Daleko, za granicą, w małym miasteczku, małym jak orzech, był rynek, latem rozpalony do czerwoności jak dobra patelnia. Odchodziły od niego drobne uliczki, wąskie jak wstążka, które skrzętnie biegły aż na granice, do pól, a potem nagle znikały w krzakach lub pod ziemią. Na rynku stał hydrant, malowany na niebiesko i stary pręgierz, nieużywany od dawna przez nikogo, a którym straszono niegrzeczne dzieci. Na środku rynku, co rano, lokowała się gruba kwiaciarka w tysiącu spódnic, grubszych i cieńszych, szarych i kolorowych. Po kilku godzinach siedzenia na stołku wśród kwiatów, spod tych spódnic wychodziły koty, rozespane i rozelektryzowane. Ona, w ciemnej chustce na głowie i bez jednej kropli potu na czole, nie robiła nic. Nie plotkowała w kramarkami obok, nie czytała gazet, nie rozwiązywała krzyżówek, nie robiła na drutach skarpet dla wnuków, nie modliła się i nie przeżuwała skórki chleba. Złożone ręce, czarne od kwiatowego soku, pomarszczone od ziemi, trzymała na na kolanach. Od momentu, gdy zobaczyłam ją pierwszy raz, do chwili, gdy widziałam ją po raz ostatni, siedziała w tej samej pozycji, zamyślona, ale z dumnie podniesioną głową. Ciemna twarz patrzyła prosto w słońce, bez strachu, ale też bez nadziei ogrzania się. Każdego wieczoru, gdy wracaliśmy do domu, ona podnosiła się ciężko ze stołka, zabierała puste wiadro po kwiatach i odchodziła jedną z wąskich ścieżek w dół miasteczka. 

Pytaliśmy różnych ludzi, kto to jest ta dumna kobieta o tysiącu spódnic i ciemnej pięknej twarzy, ale wszyscy odpowiadali, że to tylko kwiaciarka i nikt nie wiedział nic więcej. Dopiero kilka godzin przed odjazdem, przy za gorącej kawie i za słodkim ciastku w kawiarni przy rynku, kelner mimochodem rzucił: - Ona przyszła do nas pieszo z Bośni. Cała jej rodzina nie żyje, miała trzech synów, których zabito na wojnie i dwie córki, jedną od razu zastrzelono we własnym łóżku, jak tylko ją zgwałcono, drugiej nie odnaleziono do tej pory. I podał nam rachunek.

—-

Czytam “Głód i jedwab” Herty Müller - eseje dłuższe i krótsze. Przerażający jest świat autorki, bo mimo że wyrwała się z najgorszego, nadal żyje strachem i w niebezpieczeństwie. Jej głowa nadal tkwi w Rumunii, choć nakarmione ciało może wreszcie przysiąść i nieco odetchnąć… Ludzie są zdumiewający, piekła, jakie sobie wzajemnie szykują, po wielokroć przebijają fantazją to właściwe, do którego każdy ma nadzieję nie trafić. Przebiegłości od rumuńskiej służby bezpieczeństwa uczyć się winni czarci, wyrafinowanie przesłuchań i rewizji w mieszkaniach wywołują totalne odrętwienie u tego, kto czyta, tymczasem dla milionów ludzi taka była codzienność… Naprawdę, są dni, gdy nie chce mi się wierzyć, że na takim świecie żyję…